Is antivries giftig voor honden?

Waarom is antivries giftig voor honden?

Ethyleenglycol is het hoofdbestanddeel van de meeste antivries en koelvloeistof voor auto's. Op zichzelf werkt het als alcohol, maar de lever zet het om in zuren en kristallen die de nieren beschadigen. Het Merck Veterinary Manual beschrijft een ernstige ophoping van zuur in het bloed en schade aan de niertubuli, met nierfalen 36 tot 72 uur na het drinken.

Het is zo gevaarlijk omdat er maar weinig nodig is, het zoet smaakt en de meest schadelijke fase pas komt als de eerste verschijnselen al zijn weggeëbd. Volgens VCA Animal Hospitals zijn de vooruitzichten zeer slecht zodra er tekenen van nierschade zijn.

Hoeveel antivries is gevaarlijk voor een hond?

Heel weinig. Het Merck Veterinary Manual noemt als minimale dodelijke dosis 4,4 tot 6,6 ml onverdunde ethyleenglycol per kg lichaamsgewicht. Voor een hond van 10 kg is dat 44 tot 66 ml, ongeveer drie tot vier eetlepels. Kant-en-klare koelvloeistof bestaat meestal voor ongeveer de helft uit ethyleenglycol, dus van gemengde koelvloeistof geeft ongeveer twee keer dat volume hetzelfde risico.

Omdat je zelden weet hoeveel er is doorgeslikt, behandelt Pativo elke mogelijke blootstelling als noodgeval. Bronnen zijn onder meer:

• geconcentreerde antivries, die volgens Merck tot 95% ethyleenglycol kan bevatten
• kant-en-klare koelvloeistof en lekkages onder auto's
• sommige rem- en transmissievloeistoffen
• warmtewisselingsvloeistof in sommige zonnepanelen en installaties van ijsbanen

Sinds 2012 voegen fabrikanten in de VS een bitterstof toe, maar Merck merkt op dat sommige dieren het toch drinken. Reken er niet op dat de smaak je hond beschermt.

Wat doet de dierenarts?

Snelheid is alles. Het tegengif werkt doordat het de lever belet ethyleenglycol om te zetten in de giftige afbraakproducten, dus het helpt alleen zolang er nog onomgezette ethyleenglycol in het lichaam zit. Zodra de nieren falen, levert het blokkeren van die omzetting volgens Merck weinig meer op, omdat bijna alles dan al verwerkt is.

De dierenarts doet een bloedtest op ethyleenglycol als de kliniek die heeft, controleert de bloedwaarden en de urine op kristallen, en begint snel met het tegengif als blootstelling waarschijnlijk is. Van actieve kool wordt weinig effect verwacht. De behandeling gaat verder in de kliniek met een infuus en nauwkeurige controle van de nierfunctie en de zuurgraad. Honden die al nierfalen hebben, hebben soms dialyse nodig, en die is alleen in sommige verwijsklinieken beschikbaar.

De samenvatting van Merck is duidelijk: de vooruitzichten worden slechter naarmate de behandeling langer wordt uitgesteld, en zijn voorzichtig tot slecht zodra de urineproductie daalt.

Hoe voorkom ik dat het nog eens gebeurt?

1. Bewaar antivries en koelvloeistof in de originele, afgesloten verpakking op een hoge plank of in een afgesloten kast.
2. Ruim gemorste vloeistof en druppels meteen op met absorberend materiaal en spoel de plek daarna na.
3. Controleer onder geparkeerde auto's op lekkages, en houd honden uit de garage en van de oprit als je bijvult.
4. Lever oude koelvloeistof in bij een garage of milieustraat, nooit door de afvoer of op de grond.
5. Overweeg antivries met propyleenglycol, die Merck beschrijft als minder giftig en minder aantrekkelijk voor dieren, al is die niet onschadelijk.

Ook katten lopen gevaar, en bij hen ontstaat nierfalen sneller: zie antivries bij katten. In de lijst met alarmsignalen van Pativo staat antivries altijd op "Ga nu".